تبلیغات
وبلاگ سید محمد حسین شرافت مولا - وحشی بافقی و شعر عاشورا

وحشی بافقی و شعر عاشورا

نوشته شده در تاریخ : یکشنبه 5 خرداد 1392   07:14 ب.ظ

نوع مطلب :مقاله ادبی ،


بنام خدا



روزنامه خبر جنوب :



http://www.khabarads.ir/jonoob/archive/1391-9-16/ShowPage.php?View=43-91.9.16-www.khabarAds.com.jpg



مقدمه: کمال الدین محمد وحشی بافقی از شاعران نامی ادبیات پارسی و از ترکیب بند سرایان توانا و ماندگار ادب پارسی است. این شاعر ارزشمند در قالب های : مثنوی و نیز قصیده نیز آثار ارزشمند و درخور را دارا  است . در ذیل به بررسی اشعار نینوایی این شاعر گرانسنگ می پردازیم

 

 

متن :

 

 

وحشی بافقی در ترکیب بند عاشورایی مقامی در خور یافته است و ترکیب بند 5 بند این شاعر گرانسنگ از آثار برتر عاشورایی است که در اقتفای ترکیب بند مرثیه پرداز سترگ عاشورا  " محتشم کاشانی"  سروده شده است .محتشم کاشانی در پی خوابی که در آن به محضر مطهر رسول اکرم (ص) یا بنا بر روایتی , امام علی (ع) نایل می گردد ترکیب بند " دوازده بندی" با بیت آغازین :  " باز این چه شورش است که در خلق عالم است      باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است " را می سراید که پس از ایشان مورد اقتفا و استقبال جمع کثیری از شعرای نامی قرار می گیرد . "وحشی بافقی " یکی از برجسته ترین شعرای این گروه است . ترکیب بند او در وزن عروضی بلند " مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) " سروده شده است . در بند نخست شاعر بافق :

 

روزی است این که حادثه کوس بلا زده ست

کوس بلا به معرکهٔ کربلا زده‌ست

 

بدون مقدمه پردازی وارد " معرکه کربلا " می شود و مخاطب را درگیر اثر عاشورایی می کند .

سپس می سراید:

 

روزی است این که بسته تتق آه اهل بیت

چتر سیاه بر سر آل عبا زده ست

 

و روز عاشورا را روز سیاه و روز عزای  " آل عبا " معرفی می گرداند

آری ماه محرم ماه ندامت است واین ندامت شعله ی قیامت  در جانها می اندازد:

 

یعنی محرم آمد وروز ندامت است

روز ندامت چه , که روز قیامت است

 

دربند دوم ترکیب بند عاشورایی:

حضرت رسول(ص) , حضرت خیر النسا صدیقه طاهره(ع) , بر سید شهید آل محمد(ص) می گریند و " سیاه " بر تن می کنند:

 

کرده سیاه حلۀ نور این عزای کیست

خیرالنسا که مردمک چشم مصطفاست

 

این عزای عظیم نه در عالم دنیا بلکه"عزای عالم ملکوت " نیز در اشتعال است:

 

این ماتم بزرگ نگنجد در این جهان

آری در آن جهان دگر"تیر"این عزاست

 

وحشی بافقی , این مرثیه سرای توانا به این نکته نیز اشاره کرده است که: " در عالم ملکوت " عاملان فاجعه دشت بلا مورد عذاب و شکنجه الهی که همان " تیر " و عذاب الهی است شکنجه می گردند

 

در " بند سوم "ترکیب بند کوفیان مورد خطاب قرار گرفته , سرزنش می گردند:

 

ای کوفیان چه شد سخن بیعت حسین(ع)                   

****

آنگاه از شهید والا مقام مسلم بن عقیل (ره) یاد می کند و کوفیان را عتاب می کند:

 

از نامه های شوم شما مسلم عقیل

با خویش کرد خوش الم فرقت حسین(ع )

 

سپس از خداوند بلند مرتبه یاد می کند که "قهر الهی " در روز قیامت " کوفیان " را در بر گرفته به نحوی که بر " بدن انبیا (س) " ,  " لرزه ی بیم " می افتد :

 

حالی شود که پرده ز قهر خدا فتد

وز بیم  لرزه بر بدن انبیا فتد

 

در بند چهارم ترکیب بند عاشورایی

سپس از مصائب ظهر عاشورا یاد می کند :

یا حضرت رسول ببین بیی  یا حضرت رسول ببین بر حسین خویش
کز هر طرف که می‌نگرد تیغ و خنجراست

 
یا حضرت رسول ، میان مخالفان

بر خاک و خون فتاده ز پشت تکاور است

و در آن ظهر عطشناک و ن   ودر آن ظهر عطشناک و در نبرد نابرابر حضرت سیدالشهدا (ع) و تمامی اصحاب ایشان به شهادت می رسند:

زین العباد ماند و کسش همنفس نماند
در خیمه غیر پردگیان هیچ کس نماند

وحشی بافقی دربند پایانی  خ وحشی بافقی در بند پایانی خطاب به حضرت سیدالشهدا (ع)  می سراید:

یا شاه انس و جان              یا شاه انس و جان تویی آن کز برای تو
از صد هزار جان و جهان می توان گذشت

آنگاه نماد " آزادگی و شهادتآنگاه نماد" آزادگی و شهادت در راه حق "شهید حربن یزید ریاحی (ره) را خطاب قرار می دهد :



جانها فدای حر شهید و عقیده اش
کآزاده وار از سر جان در جهان گذشت

مقام شهدا والاترین مقام هاست:

 

وحشی کسی چه دغدغه دارد ز حشر و نشر

کش روز نشر با شهدا می کنند حشر


 

در ذیل بند دومین ترکیب بند وحشی بافقی که کوفیان مورد سرزنش قرار گرفته اند را  می خوانیم:

 

 

 

 

ای کوفیان چه شد سخن بیعت حسین

و آن نامه‌ها و آرزوی خدمت حسین

ای قوم بی‌حیا چه شد آن شوق و اشتیاق

آن جد و هد درطلب حضرت حسین

از نامه‌های شوم شما مسلم عقیل

با خویش کرد خوش الم فرقت حسین

با خود هزار گونه مشقت قرار داد

اول یکی جدا شدن از صحبت حسین

او را به دست اهل مشقت گذاشتید

کو حرمت پیمبر و کو حرمت حسین

ای وای بر شما و به محرومی شما

افتد چو کار با نظر رحمت حسین

دیوان حشر چون شود و آورد بتول

پر خون به پای عرش خدا کسوت حسین

حالی شود که پرده ز قهر خدا فتد

و ز بیم لرزه بر بدن انبیا فتد

 

 

 

نتیجه:

 

در ترکیب بند " در سوگواری حضرت حسین(ع)"  با مصراع آغازین " روزی است این که حادثه کوس بلا زده ست"  ردیف های شعری قابلیت بالایی در بیان مرثیه در قالب شعری ترکیب بند را دارا هستند . واژگان شعری استوار و محکم و دارای احساس و عاطفه بالایی در بیان شعر عاشورایی هستند . پیام عاشورایی نیز در این ترکیب بند به خوبی گنجانیده شده است . معانی با کنایات و  استعارات شاعرانه از قبیل : "سیاه حلۀ نور" , "چتر سیاه ", "زانوی داد" , " چشمۀ بقا " , "نامه های شوم " و... مزین شده است.  وزن عروضی شعر بلند و تعداد ابیات نیز 40 بیت می باشد که مخاطب را در مرثیه بخوبی فرو برده است و این ترکیب بند را در ردیف ترکیب بند های ارزشمند عاشورایی سروده شده در استقبال ترکیب بند محتشم کاشانی قرار داده است

                                                                                                

منبع : دیوان وحشی بافقی انتشارات نوبهار


محمد حسین نورانی شیرازی ( نصرتی )

 




نوشته شده توسط:مدیر وبلاگ
نظرات() 


برچسب ها: مقاله، وحشی بافقی، امام حسین (ع)، عاشورا،
سید محمد حسین شرافت مولا
جمعه 20 مرداد 1396 11:49 ب.ظ
با سلام و درود
سپاس از دوستان ارجمند
Why is my Achilles tendon burning?
شنبه 14 مرداد 1396 12:44 ب.ظ
Hi there, I enjoy reading through your post. I like to write a little comment to support you.
سحر
سه شنبه 9 خرداد 1396 10:11 ب.ظ
بسیار مطلب عالی بود!
ممنونم از وبلاگ خوبتون
گروه تبلیغاتی پروانه
پنجشنبه 31 فروردین 1396 05:33 ق.ظ
سلام و احترام خدمت مدیر وبلاگ!
گروه تبلیغاتی ما جهت افزایش بازدید وبلاگ شما اقدام به ارسال پیام به دیگر وبلاگها می کند.
شما میتوانید بسته های تبلیغاتی افزایش بازدید سفارش دهید و به راحتی بازدید وبلاگ خود را زیاد کنید.
برای اطلاعات بیشتر و سفارش به وبلاگ ما بیایید.
موفق باشید!

manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 10:30 ب.ظ
Hello it's me, I am also visiting this site on a regular basis,
this site is genuinely pleasant and the viewers are in fact sharing pleasant thoughts.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 07:45 ب.ظ
Oh my goodness! Incredible article dude! Thank you, However I am having problems with your RSS.

I don't know the reason why I cannot join it.
Is there anyone else having similar RSS issues? Anybody who knows the answer will you kindly respond?
Thanks!!
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 01:22 ب.ظ
Ahaa, its pleasant conversation on the topic of this article
here at this blog, I have read all that, so at this time
me also commenting here.
BHW
جمعه 18 فروردین 1396 02:45 ب.ظ
Hi Dear, are you genuinely visiting this web site on a regular basis, if so after that you will
without doubt obtain pleasant experience.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.